Kabloları Kanal İçine Yerleştirmek
Pano içinde kullanılan kanallar kablo miktarına göre seçilmiş olmalıdır. Kanalın küçük olması kabloların fazla sıkışmasına ve bunun sonucu olarak ısınmalara sebep olur. Kanal fazla büyük olursa pano içinde hem fazla yer kaplar hem de maliyeti arttırır.
Güç kablolarının kanalda değil de açıkta bulunması daha çok tercih edilir. Güç kabloları sürekli büyük akım taşıdıklarından açıkta olmaları soğutma kolaylığı sağlar. 6 mm2 den büyük çaplı güç kabloları doğrudan baradan beslenir ve pano içinde açıktan gider.
Eğer aynı kanal içinden hem güç hem de kumanda kablosu geçecekse güç kablosunun altta, kumanda kablosunun üstte olması tavsiye edilir. Çünkü kumanda kabloları, güç kablolarına göre daha fazla sayıda ve karmaşık görüntü oluşturmaktadır. Kumanda kablolarının arıza yapma ihtimali daha fazladır. Bazen kumanda yapısında değişiklik yapma ihtiyacı doğmaktadır. Tüm bu sebeplerle kumanda kablosunu üstte bulundurmak müdahale kolaylığı sağlar.
Kumanda kabloları kanal içine döşenip montaj işi bittikten sonra bağcıklanır. Bu şekilde kablolar daha düzgün görünüm kazanır. Aynı zamanda esneklik sağlanmış olur. Bağcıklama işlemi için kablolar klips ile bağlandıktan sonra kanalın dibine perçin ya da cıvata ile monte edilmiş olan klips kroşelerine tutturulur. Kablo sayısı az ise bağcıklama işlemi için ısındıkça kendinden büzüşen sıkmalı makaronlar kullanılır.
Kablolar kanal içine döşendikten sonra kanallar, kanal kapağı ile kapatılır.
Kabloya Form Vermek
Kumanda kabloları yumuşak ve şekillendirilmesi zordur. Kanal içinden gittikleri için şekillendirilmeleri de çok önemli değildir. Bu yüzden klipslerle ya da makaronlarla toplanıp
ray üzerine sabitlenir.
Kumanda kabloları cihazlara bağlanırken cihazda sonradan yapılacak yer değişikliği ve arıza durumunda kablonun kısaltılma ihtimalleri düşünülerek kabloda bir miktar fazlalık
bırakılır. Bu fazlalık ise kabloya şekil verilerek giderilir.
Resim de görüldüğü gibi yumuşak olan kumanda kablolarının açıktan giden kısımları ise klipslerle toplanır. Daha sonra, kendinden yapışkanlı klips altlığı ile pano gövdesine sabitlenir. Böylece kabloların dağılması önlendiği gibi görünüme de estetik kazandırılmış olur.
Güç kablolarına şekil verirken özellikle dönüşlere dikkat edilmelidir. Dönüşlerde keskin köşeler oluşturulmamalı, kavis verilmelidir. Keskin açılı dönüş yapıldığında kablolarda kırılma yaşanabilir ve kablonun iç direncinde artış olur.
Kablolarda kuşgözü olarak tabir edilen dairesel düğümlemelerin oluşmamasına dikkat edilmelidir. Bu şekildeki kablolardan geçen akımların oluşturacağı manyetik etki, panonun enerji altında çalışmasında olumsuzluklara yol açabilir.
Kabloları Spirallemek
Kablo Spiral Çeşitleri
Kapalı Hortum Spiral
Resim de görülen kapalı hortum spiraller, kullanımı en yaygın olan tiplerdendir. Esnek, farklı çaplarda bulunuşu, toza karşı koruması, daha fazla tercih edilmesinin başlıca sebepleridir.
Helezon Spiral
Resim de görülen helezon spiral ise montajı yapılmış kabloların üzerine geçirme kolaylığına sahiptir. Spiralin içinden kablolara müdahale şansı tanır.
Çelik Zırhlı Spiral
Kapalı hortum spirale benzeyen ancak mukavemeti arttırmak için çelik malzemeden yapılmış spirallerdir. Kabloların darbeye maruz kalma ihtimali olan yerlerde kullanılır.
Kullanımı
Spiraller panoların hareketli kısımlarındaki özellikle de kapılardaki kabloların zarar görmesini önleme amaçlı olarak kullanılır. Spiralin iki ucu da klipslerle veya rekorlarla kablo kanalına tutturularak sabitlenir.
Kablonun Klemense Montajında Dikkat Edilecek Hususlar
Ölçüye göre kesilip pabuç/yüksük takılan kabloların, cihaz ve klemense montajında şu
hususlara dikkat etmek gerekir:
1- Kablonun ucuna pabuç, yüksük, jak gibi elemanlar takılmış ya da lehimlenmiş olmalıdır.
2- Kablolar mutlaka projede belirtilen klemensine bağlanmalıdır.
3- Kablolara belli bir form verilmeli ve yan yana duran kablolar aynı şekle sahip olmalıdır.
4- Klemens içindeki kablonun çıplak kısmı dışarıda kalmamalıdır.
5- Kablonun ya da pabuç/yüksükün izoleli kısmı klemens içine girmemelidir.
6- Kontaktör gibi tek vida ile sıkma yapılan klemenslerde kablo, sıkma yönüne göre vidanın soluna sokulmalıdır.
7- Klemens vidası gevşek sıkılmamalı kablo elle çekildiğinde çıkıp gelmemelidir.
8- Her klemense sadece tek kablo girmeli çift giriş zorunlu ise göbek köprüsü kullanarak klemens çoğaltma işlemine gidilmelidir.
9- Klemens vidaları mutlaka uygun tornavida ile sıkılmalıdır.
10- Güç kabloları ana baralara takılırken tork anahtarı ile cetvel değerinde sıkılmalıdır.
Cihaz Topraklaması
Önemi :
Panolarda topraklamanın amacı panoyu kullanacak kişilerin can güvenliğini sağlamak ve panodaki cihazların tahrip olmasını önlemektir.
Bilindiği gibi panoların gövdesi sac malzemeden yapılmıştır. Panoda kullanılan ray, kapı, menteşe, vida vb. aksamlar iletkendir. Panodaki güç kablolarından geçecek olan büyük akımların neden olacağı elektromanyetik indüksiyon neticesinde, gerek pano gövdesinde gerekse diğer aksamlarda indüksiyon emk’ları oluşabilir. Bu emk’lar zaman zaman çevredeki canlıların ve panonun çalışma güvenliğini tehlikeye sokabilir. İşte bu sebeple panonun tüm metal aksamlarının ve gövdesinin topraklanması gerekir.
Çeşitleri
Panolarda gövde ve metal aksam topraklayıcı ile irtibatlandırılarak topraklanır. Ayrıca ayırıcı, kesici, ölçü aleti gibi cihazların üzerinde bulunan topraklama vidalarının da topraklayıcı ile bağlantısı sağlanır. Topraklama için panolarda kullanılan yöntemler şunlardır:
1- Topraklama barası kullanmak
2- Topraklama klemensi kullanmak
Topraklama Barası Kullanmak
Topraklama barası bakır lama olup doğrudan pano gövdesine monte edilir. Üzerine çok sayıda bağlantı yapılmasını sağlayan bağlantı vidaları vardır .
Topraklama Klemensi Kullanmak
Topraklama klemensi, klemens rayı üzerine doğrudan monte edilir. Klemens rayında diğer klemenslerin en sonunda bulunur. Bu şekilde aynı zamanda durdurucu görevi de yapar. Montaj için klemens rayına takılan topraklama klemensinin klemens vidası sıkıldıkça altındaki tırnaklar sayesinde raya sabitlenir. Aynı zamanda rayın topraklamasını da yapmış olur.
Topraklama Pulu
Topraklama pulu, boyalı kısımların topraklama elemanlarına bağlantısında kullanılır. Kenarları keskin, yassı tümsek şeklinde olup sıkma yapıldıkça düzleşir ve boyalı kısmı kazır. Panolar dış etkilerden daha az etkilenmesi için boyanır. Topraklama için pano üzerine normal bir vida ile bağlantı yapılması hâlinde boyadan dolayı iyi bir topraklama sağlanamayabilir. Bu sakıncayı ortadan kaldırmak için toprak pulu kullanılır. Pul, topraklama bağlantısı yapılan vidanın altında sıkıldıkça kenarlarındaki keskin kısım ile boyayı kazıyarak monte olacağından, iyi bir iletkenlik sağlar. Böylece topraklama daha
sağlıklı olur.