DOĞRULTMA VE FİLTRE DEVRELERİ-1

Elektrik enerjisi şehir şebekesinden evlerimize ve işyerlerimize 220 Volt AC gerilim olarak dağıtılmaktır. Elektronik cihazlar ise daha düşük ve DC gerilimle çalışmaktadır. Bu-nun için 220 Voltluk AC gerilimin daha düşük (bazen de daha yüksek) DC gerilimlere çevrilmesi gereği ortaya çıkar. AC gerilimleri uygun seviyeye getiren ve DC gerilime çeviren devrelere adaptör, redresör veya doğrultucu devre adı verilir.

Güç kaynaklarının yapısında dört kat mevcuttur:
 Transformatör Katı(AC gerilimin alçaltıldığı alan)
 Doğrultmaç Katı (AC gerilimin DC gerilime dönüştürüldüğü alan)
 Filtre Katı (DC gerilimdeki dalgalanmaların önlendiği alan)
 Regüle Katı (DC gerilimin sabitlenmesi)

Not: Yukarıda birinci ve ikinci basamaklarda yazılı olan işlemler tüm güç kaynaklarında yapılması zorunlu olan hususlardır. Üçüncü ve dördüncü basamaklarda belirtilen işler güç kaynağının kalitesini arttıran ve gerilimi mükemmel hale getiren işlerdir.

Transformatör Katı

AC gerilimi alçaltıp yükselten devre elemanına transformatör denir. 220V AC şebeke gerilimini daha düşük (12 V) AC gerilime indiren devre elemanına alçaltıcı transformatör denir. 12 V AC şebeke gerilimini daha yüksek (220 V) AC gerilime indiren devre elemanına yükseltici transformatör denir.

Transformatörün sağlam olup olmadığını tespit için öncelikle transformatörü görsel olarak muayene etmemiz gerekmektedir. Transformatörün sarım kablolarının yüksek sıcaklıklarda çalışmasına neden olan aşırı ısıtma transformatör arızasının ortak bir nedenidir. Bu genellikle transformatörün veya çevresindeki alanın fiziksel olarak deforme olmasına neden olur. Transformatör dışına kabarıklık veya yanık izleri görünen şey varsa, transformatörü test etmeyin. Bunun yerine değiştirin.

Yüzey montajlı bir transformatörlerde giriş ve çıkış kablolarından çözemiyorsanız ölçü aleti ile bağlantı uçlarını bulabilirsiniz. Bunu yaparken ölçü aletinde kademe en küçük direnç değeri ölçülecek konuma alınır (200 ohm). Primer (giriş) sargısı çok sayıda olduğu için sekondere (çıkış) göre daha yüksek omaj gösterir. Ayrıca giriş sargısı ince çıkış sargısı kalın olur fakat çıkışı çok düşük güçte olan transformatörlerde tel kalınlığından fark etmek zor olabilir güç düşük olduğu için çıkış sargısında kullanılan tel ince kullanılır en iyisi ölçüm yapmaktır. Transformatör ölçümünde probların yönü rengi önemli değildir.

Transformatörün sargıları ve formülü

Güç kaynağı uygulamalarında genellikle gerilim düşüren transformatörler kullanılır. Gerilim düşüren transformatörlerde primer sargısı ince sekonder sargısı ise kalın iletkenlerden yapılmıştır. Bu suretle transformatörün terminallerine bağlanmış olan iletkenlerin kalınlıklarından hangi uçların primer sargısına hangi uçların sekonder sargısına ait olduğunu anlamak mümkündür.

Dikkat: Gerilim düşüren transformatörlerde 220 Voltluk şebeke gerilimi yanlışlıkla sekonder sargısına uygulanırsa transformatör aşırı akımdan dolayı yanabilir. Çünkü bu transformatörlerde sekonder sargısı az sayıda sipirden oluşmuştur ve çok düşük bir direnci vardır. Geçen aşırı akıma dayanamaz.