Yapısı
Çok konumlu, bir eksen etrafında döndürülebilen, arka arkaya dizilmiş bakalitten yapılmış disk şeklindeki birçok dilimden oluşur. Dilimlerde kontaklar bulunur. İstenen kontak sayısını elde edebilmek için uygun sayıdaki dilim arka arkaya dizilir.
Çalışması
Paket şalter üzerindeki kolun çevrilmesi ile çalışır. Kolun çevrilmesi ile bakalit dilimler döner. Üzerlerindeki kontaklar konum değiştirir.
Bir Fazlı (kutuplu) Paket Şalter
Aşağıda bir fazlı paket şalter görülmektedir.
Bağlantı Diyagramı
Aşağıda bir fazlı paket şalter bağlantı diyagramı görülmektedir.
Uygulaması
Paket şalter bağlantı diyagramları resimdeki gibi gösterilir. Resimde 0 konumunda kontaklar açık 1 konumunda kontaklar kapalı pozisyonu alır ve akım geçişine izin verir.
Uygulamada bir fazlı paket şalterler her türlü açma kapama işlerinde 1 fazlı motorlara
yol vermede kullanılabilir. Ayrıca kumanda devrelerinde buton yerine kullanılabilir.
Montajı
Paket şalter montajında dikkat edilecek hususlar şunlardır:
Elektrik olan ortamlarda çalışmayınız, çalışmadan önce elektriği kesiniz.
Montaj için delik tespitlerini düzgünce yapınız.
İşaretlenen yerleri matkap kullanma kurallarına göre düzgünce deliniz.
Metal ortamdaki çapakları tel fırça ile temizleyiniz.
Paket şalter delik tespit yerlerinden sıkıca tespit ediniz.
Kablo bağlantı vidalarını düzgünce sıkınız. Lehim yapmayınız. Kablo pabucu kullanınız.
Voltmetre Komütatörü
Aşağıda voltmetre komütatörü görülmektedir.
Bağlantı Diyagramı
Aşağıda bağlantı diyagramı görülmektedir.
Uygulaması
Şalter kolu L1-N konumuna getirildiğinde 1-2 ve 11-12 kontakları kapanarak faz nötr arası voltaj ölçümü yapılır. L1-L3 konumuna getirildiğinde 1-2 ve 7-8 kontakları kapanarak R-T fazları arası voltaj ölçümü yapılır. L2-L3 konumuna getirildiğinde 5-6 ve 7-8 kontakları kapanarak S-T arası voltaj ölçümü yapılır. L1-L2 konumuna getirildiğinde 3-4 ve 9-10 kontakları kapanarak R-S fazları arası voltaj ölçümü yapılır.
Üç Fazlı Asenkron Motora Paket Şalter ile Yol Verme
Bağlantı Diyagramı
Uygulaması
Üç fazlı küçük güçlü asenkron motorlara paket şalterlerle direk yol verilebilir. Şalter kolu 0 konumundayken 1-2,3-4,5-6 kontakları açıktır. Şalter kolu 1 konumuna getirildiğinde kontaklar kapanarak motor uçları olan u , v, w uçlarına 3 faz uygulanmış olur.
Üç Fazlı Asenkron Motorun Enversör Paket Şalter ile Devir Yönünün Değiştirilmesi
Bağlantı Diyagramı
Uygulanması
Paket şalter kolu soldaki 1 konumuna getirildiğinde 1-2 ,7-8 ve 9-10 kontakları kapanarak motora ileri yönde yol verilmiş olur. Diğer yönde hareket ettirmek için ilk önce şalter kolu 0 konumuna getirilir. Daha sonra şalter kolu sağdaki 1 konumuna getirilir. Bu durumda 3-4, 5-6 ve 9-10 kontakları kapanır ve motora geri yönde yol verilmiş olur. Burada sağdaki 1 konumunda şalter kontakları ile aslen faz sırası değiştirilmektedir.
Yıldız Üçgen Paket Şalter
Resimde yıldız üçgen paket şaltere ait resimler görülmektedir.
Paket Tip Yıldız Üçgen Şalter ile Otomatik Şalterin Karşılaştırılması
Yıldızdan üçgene geçiş süresi, paket tip yıldız üçgen şalterlerle kumandada şalteri yapan kişinin becerisine bağlıdır.
Şalteri kullananın dikkatsizliği ve dalgınlığı çeşitli tehlikeler doğurur.
Paket tip yıldız üçgen şalter ile uzaktan kumanda yapılamaz.
Paket tip yıldız üçgen şalter devresine koruma röleleri bağlanamaz.
Paket tip yıldız üçgen şalter ile motorlara dinamik frenleme yapılamaz.
Paket tip yıldız üçgen şalter ile motorun kumandasında; motor çalışırken enerji kesilip geldiğinde motor üçgende çalışır. Bu durum motor sargıları için sakıncalıdır.
Paket Tip Yıldız Üçgen Şalter Şemasının Çizimi
Aşağıda paket tip yıldız üçgen şalter bağlantı şeması görülmektedir.
Üç Fazlı Asenkron Motora Yıldız Üçgen Paket Şalter ile Yol Verme
Paket tip yıldız üçgen şalterde yıldız üçgen çalıştırılacak motor, ilk önce şalter kademesi yıldız konumuna alınır. Motor yol alana kadar yaklaşık 4-5 saniye kadar bu konumda çalıştırılır. Daha sonra kullanıcı tarafından üçgen konumuna alınarak motor üçgende çalıştırılır.