KOMPAKT ŞALTERLER (Termik Manyetik Şalter)

 

Aşağıda kompakt şalter görülmektedir.

Yapısı
Gövde ve kapak: Kompakt şalterlerin gövde ve kapak yapısı cam elyaf takviyeli polyester reçinesinden yapılmıştır.
Sabit ve hareketli kontaklar: Sabit kontağın gümüş kontağı hareketli kontağa göre daha yumuşak yapıdadır. Hareketli kontak bombeli yapıdadır ve serttir. Böylece sabit kontak üzerinde iz yapar ve geçiş direnci en az olur. Kontaklar gümüş ve alaşımlarından yapılır. Sabit kontak gümüş-karbon, hareketli kontak gümüş-volfram, nikel kullanılır.
Seperatör: Seperatör, arkı söndürmek için kullanılır. Hareketli kontak sabit kontaktan ayrılırken sabit kontaktan hareketli kontağa doğru akım çıkar. Bu akımın sıcaklığı yüzlerce dereceyi bulur. Buradan anlaşılır ki arkı bir an önce söndürmek gerekir. Ark, ark boynuzları vasıtasıyla parçalanarak söndürülür.

Çalışması
Kompakt şalterler, üzerinde termik ve manyetik koruma bulunan alçak gerilim devre kesicileri sınıfına girer. Devre kesiciler,normal devre şartlarında devreyi açmaya ve kapamaya; normal olmayan devre şartlarında (kısa devre ve aşırı akım) devreyi kesmeye yarayan mekanik bir koruma düzeneğidir. Aşağıda ki şekilde kompakt şalterin çalışma düzeneği görülmektedir.

Aşırı akım nominal akımdan büyük olan akımdır. Her devrenin ve devredeki her elemanın üzerinde taşıyacağı akımlara nominal akım denir. Devreyi aşırı akımlardan korumak için kompakt şalterlerde termik koruma devreye girer. Termik koruma, bimetal adı verilen sıcaklık karşısında uzama katsayıları farklı iki metalin preslenmesi ile oluşur. Uzama katsayısı fazla olan, uzama katsayısı az olana doğru bükülür ve perdeye temas ederek sistem açtırılır. Böylece devre korunmuş olur.

Kısa devre akımı: Faz-faz arası veya faz-toprak arası temas olursa devreden büyük bir akım geçer. Ohm yasasına göre V=I.R , I=V/R olur. Temas anında R(direnç)»0 olur. I=V/R ifadesinde R’yi yerine yazarsak akımın çok büyük olduğu görülür. Bu akım devrede büyük tahribatlara yol açar. Devreleri kısa devre akımlarından korumak için manyetik koruma devreye girer. Kısa devre akımına maruz kalınırsa IEC(uluslar arası elektrik komisyonu) 60947-2’ye göre şalterler 30ms içerisinde devreyi açması gerekir.

Bağlantı Şeması

Kompakt şalterler, çektikleri akım değerinin büyüklüğüne göre sisteme baralar ya da kablolar ile bağlanır. Resim de baralar ile sisteme bağlanmış kompakt şalter görülmektedir.