Ray Klemensleri
Panolarda kontaktör, sigorta, şalter gibi malzemelerin kendi arasında veya pano dışındaki alıcılar ile bağlantısını sağlayan, raylara monte edilen elemanlara ray klemensleri denir.
Ray klemensleri bağlantılarına göre vidalı bağlantı klemensleri ve yaylı bağlantı klemensleri olmak üzere ikiye ayrılır. Vidalı klemenslerde kablo bağlantıları vidalar ile yapılır. Kablo ucu soyulur, klemensin vidası açılır ve kablo içine yerleştirilerek tornavida yardımı ile sıkılır. Yaylı klemenslerde kablolar bağlanırken vidaya gerek yoktur. Yay tornavida yardımı ile açılır ve kabloyu sıkıştırır. İşçilikten tasarruf sağlar.
Vida bağlantılı ve yay bağlantılı ray klemensleri
Besleme Dağıtım Baraları
Besleme dağıtım baraları panolarda faz, nötr ve topraklama iletkeni olarak kullanılır. Bakır veya alüminyumdan imal edilir. Faz dağıtım baraları ana şalter çıkışlarında faz hattının dağıtılmasını sağlar.
Besleme dağıtım baraları, kutup sayısına, bağlanacak
olan kablo sayısına ve akım değerine göre seçilir. Küçük güçlü panolar için modüler şekilde yapılan ürünler vardır.
Besleme dağıtım barası
Nötr ve topraklama baraları birden fazla nötr ve topraklama iletkenlerinin bağlandığı baralardır. Tüm panolarda topraklama barası olmalı ve tüm topraklama iletkenleri bu bara üzerinde birleşmelidir. Panolar iletken olduğu için nötr baraları panoya bağlanırken izolatörler kullanılır. Topraklama baraları ise direkt olarak panonun gövdesine bağlanır. Nötr baraları için mavi izolasyon başlıklı, toprak baraları için sarı veya yeşil izolasyon başlıklı baralar kullanılır.
Nötr ve topraklama baraları
Vidalar
Silindirik veya konik bir düz yüzeye helis (eğrisel) biçiminde açılmış dişlerden oluşan elemanlara vida denir. Vidalar gelişen teknolojide ürünlerin olmazsa olmaz parçalarındandır.Pano sektöründe en çok metrik vidalar, sac vidalar ve matkap uçlu vidalar kullanılır.
Sac vidaları kullanırken saclara delik açmak gerekir. Bu sebeple günümüzde sac vidaların yerini matkap uçlu vidalar
almıştır. Matkap uçlu vidalarda sac parçasını delmeye gerek yoktur.
Civatalar
Birbirine bağlanmak istenen parçaların üzerine delik açılarak parçaları sökülebilir şekilde birleştiren, somunla birlikte kullanılan, gövdesine vida dişi açılmış silindirik bağlantı elemanlarına cıvata denir. Cıvatalar, genellikle somunlar ile kullanılmaları yönüyle vidalardan ayrılır . Somun anahtarı kullanılarak sıkıldıklarında vidalardan daha iyi sıkma yapar.
Somunlar
Saplama veya cıvatalar ile birlikte kullanılan bağlantı elemanına somun denir. Ortasına cıvataya uygun dişli delik açılmış olan parçalardır. Cıvataların daha iyi sıkılabilmesi için kullanılır. Somunlar kullanım alanlarına, özelliklerine ve şekillerine göre çok çeşitli olarak imal edilir. En çok kullanılan somun çeşitleri altı köşe somun, kare somun, flanşlı somun, dört köşe somun, kelebek somun ve taçlı somundur.
Pullar ve Rondelalar
Somun veya cıvata ile makine parçası arasında kullanılan halka biçiminde ortası delik sac malzemeden yapılmış parçalara pul (rondela) denir. Somunlar veya cıvatalar üzerine uygulanan kuvvetlerin etkisiyle veya titreşimler ile zamanla gevşeyebilir. Bu durum makine parçalarının bozulmasına sebep olabilir. Rondela, cıvata ve somun gibi elemanların parçalara bağlanması sırasında yüzeydeki basıncı yayarak yüzeyin zarar görmesini önler ve bağlantının gevşemesine engel olur.
Rondelalar yapıldıkları malzemeye ve şekillerine göre iki ana grup olarak imal edilir.
Bazı pul çeşitleri şunlardır: düz rondela, tırtıklı rondela, yaylı rondela, ondüle rondela
Pano İçi Yardımcı Eleman Montajında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
- • Kullanılacak olan bütün bağlantı elemanları DIN, EN, TS normlarına uygun olmalıdır.
- • Ray klemenslerinin boyutları kullanılacak olan iletkenlerin kesitlerine uygun seçilmelidir.
- • Klemens vidaları sıkıldıktan sonra klemens dışına taşan açık uçlar varsa kesilmelidir.
- • Besleme dağıtım baraları projenin akım değerine uygun seçilmelidir.
- • İzoleli bir topraklama barası kullanılırsa pano gövdesinin topraklanmasını sağlamak için baradan pano gövdesine topraklama iletkeni ile bağlantı yapılmalıdır.
- • Vidaların çeşitleri bilinmeli ve kullanılacak yere göre vida seçilmelidir. Yanlış vida seçimi istenmeyen sonuçlar ortaya çıkarabilir.
- • Vidaları gevşetirken veya sıkarken uygun tornavida kullanılmalıdır.
- • Matkap uçlu sac vidaların uçları sivridir. Bu nedenle dikkatli bir şekilde kullanılmalıdır.
- • Matkap uçlu vidalarda tornavida yerine varsa şarjlı sıkma aleti kullanmak hem daha iyi sonuç verir hem de gereksiz iş gücü kaybını önler.
- Cıvatalarda ile birlikte kullanılacak olan somunların cıvataların özelliklerine uygun olması gerekir.
• Cıvata ile birlikte kullanılan somunlar iyi bir şekilde sıkılmalıdır. Bu sayede bağlantının sağlamlığı artar.
• Somunların ölçüleri kullanılacak cıvataya uygun olmalıdır.