Dağıtım Tabloları
Üretilen enerjinin tüketim bölgelerine kolaylıkla ulaştırılması ve diğer elektrikle çalışan alıcıların çalışmalarını kesintiye uğratmadan kullanımının sağlanması için gerekli malzemelerin toplandığı tablolara dağıtım tablosu denilmektedir.
Konutlarda, atölyelerde, fabrikalarda, mağazalarda elektriğin tüm alıcılara dengeli dağıtılması için kullanılırlar.
Dağıtım Tabloları Teknik Şartnamesi
Bu şartname doğru akımlarda 600 V, alternatif akımlarda faz- nötr arası 250 V’ dan az
gerilim sistemleri içindir.
Dağıtım tabloları duvar yüzeyine veya duvara gömülü olarak monte edilecektir.
Tablo ölçüleri, siparişi veren yerin projesine uygun olacaktır.
Her sigorta veya şalterin altında beslenilen yeri gösteren madeni veya plastik etiketler bulunacaktır.
60 A’den fazla yüklü tablolarda, bağlantılar kablolarla şalterden şaltere veya sigortadan sigortaya yapılmayıp bakır baralar vasıtasıyla ayrı ayrı yapılacaktır.
Baralar norm renklerle işaretlenecektir.
Tablolarda bıçaklı şalter kullanılmayacak ve paket (pako) şalter tercih edilecektir.
Tablo çerçeve ve kapaklarının rengi muhitin rengine uygun olacaktır.
Tablolara gelen linye hatları yanmayan malzemeden izolasyonlu sıra klemensler vasıtasıyla tabloya bağlanacak ve nötr hatları da izole edilmiş bakır bir baraya bağlanacaktır. Tabloya giriş kolonlarının faz iletkenleri sabit klemenslere ve nötr iletkenleri bakır baraya bağlanacaktır.
Tablolarda topraklama barası bulunacaktır. Topraklama bağlantısı bulunduğu
yerdeki tesisata uygun olarak muhakkak yapılacaktır.
Fiber, pertinaks ve benzeri levhalardan yapılan tablolarda, levhaların kalınlığı en az 5 mm olacaktır.
EtanĢ tablolar, tesisatı rutubete, toza ve mekanik darbelere korur malzeme ile yapılan mahallerde, tablolar dökme demirden veya alüminyumdan ve birbirine eklenecek tipte ve kapakları contalı olacaktır.
16 mm2 den daha büyük kesitte bağlantıların kullanılmasını gerektiren durumlarda dağıtım bakır çubuklarla ayrı kutular içerisinde yapılacaktır.
Etanş tabloların sigortalarını kapak açıldıktan sonra, anahtar ve şalterleri kapak kapalı iken idare etmek mümkün olacaktır.
Döküm dağıtım tablolarında güvenlik hatlarının bağlantıları için topraklama baraları ve nötr hatları için izole edilmiş baralar bulunacaktır. Döküm kutular içerisinde bulunan bütün akım taşıyan kısımlar galvanizli veya paslanmaz madenden yapılacaktır.
Bir atölyenin projesinde yer alan teknik şartname ise;
Ana tablolarda gerilim taşıyan kısımlar, dokunmaya karşı muhafaza altına alınacaktır.
Panolar en az 2 mm kalınlığında DKP sacdan yapılacaktır.
Tablonun arka tarafında bulunan akım geçirmeye mahsus olmayan bütün demir aksam ile tablonun demir iskeleti topraklanacaktır.
Tablo içindeki topraklama tertibatı bakır bara ile yapılacaktır. Bu bakır baraya topraklama levhasından bakır tel ile irtibat verilecektir.
Topraklama barası, müstakil olarak yıldırımlık tesisatında açıklanan toprak elektrotları ile yapılacaktır.
Pano adedinin seçiminde, kolon ve besleme hatlarının adedi, ışık, kuvvet ve yedek akım taksimatı, muhtelif akım sistemleri düşünülecektir.
Ana tablolarda her panonun belirli ölçüleri vardır. Genişlik 60-90 cm, toplam yükseklik 210 cm ve bunun alt kısmında 40 cm kadar yer boş bırakılacaktır. Derinlik 75 cm olacaktır.
Birden fazla pano bitişik monte edildiğinde, kullanma yeri ne olursa olsun 1 adet pano 1.pano sayılıp diğerleri ilave pano sayılacaktır.
Tali tablolar duvar üzerine monte edilecektir.
Sıva altındaki iniş boruları dik ve yatay olarak döşenecektir.
Aynı oda veya koridorda bulunan buatların aynı seviyede olmaları gerekir.
Antigron türünden kabloların tali tablolara, armatürlere veya herhangi bir cihaza girişleri, bu kablolara mahsus lastik rondelalı, bakalit veya pirinç ağızlıklar vasıtasıyla yapılacak ve tesisat bittikten sonra bu ağızlıklar sıkıştırılacaktır.
Kullanış Amaçlarına Göre Çeşitleri
Dağıtım tabloları kullanış amaçlarına göre beşe ayrılır.
1- Aydınlatma Tesisatı Dağıtım Tabloları
Konutlarda ve iş yerlerinde aydınlatma ve küçük hizmet araçlarının kullanılması için yapılan tesisin dağıtım tablolarına aydınlatma dağıtım tabloları denir .
Üzerlerinde, alıcı devrelerini ayrı ayrı güvenlik altında tutan sigortalar (W otomatları) bulunur. Bu tablolarda linye sigortaları kullanılması yeterlidir. Ancak ana devrenin akımını en kısa sürede kesebilmek için ana sigorta ya da termik- magnetik şalter de kullanılabilmektedir. Ayrıca 30 mA’lik hayat korumalı kaçak akım rölesi, 300 mA’lik yangın korumalı kaçak akım rölesi de kullanılmaktadır.
2- Kuvvet (Motor) Tesisatı Tabloları
Motor devrelerine enerji vermek için kullanılan tablolara kuvvet dağıtım tabloları denir. Özellikle küçük güçlü ve linye sayısı az olan (3-5) atölye ve iş yerlerinde kullanılır.
Bu tablolarda üç faz (giriş) için üç ana sigorta, şalter, sinyal lambaları; linyeler (çıkışlar) için
sigortalar, şalterler ve sinyal lambaları bulunur.
Tablolarda şalter olarak yandan kollu şalter, paket (pako) şalter, mandallı şalter, termik magnetik şalterler kullanılabilir. Sigorta olarak duvar, kofre, tablo, NH tipi sigortalar kullanılır.
Sinyal lambaları (Neon) için ise 220 voltta çalışan ve dış koruyucu kısmı üç ayrı renkte olan sinyal lambaları kullanılır.
3- Kumanda Devresi Tabloları
Endüstride kullanılan makinelerin uzaktan kumandalarını sağlamak için kullanılan tablolara kumanda devresi tabloları denir.
Özel sac kutuların içerisine yalıtkan levhaların üzerine monte edilen kumanda gereçleri bir arada bulunur. Kumanda devreleri tablosunda sigorta, sinyal lambaları, kontaktörler, zaman röleleri, termostat, butonlar, priz ve seri lamba gibi kumanda elemanları bulunur.
4- Şantiye Tabloları
Bina, atölye, fabrika gibi yapılmakta olan yerlerin şantiyelerinde kullanılan tablolara şantiye tabloları denir.
Ayarlı taşınabilen bir dolap şeklinde yapıldığı gibi duvar veya direk üzerine monte edilecek şekilde de yapılabilir. Tablonun kablo giriş ve çıkış yerleri ile kapak kısımları içerisine toz, çamur, nem gibi maddelerin girmesini önleyecek şekilde yapılır. Bu tabloların içerisinde inşaatın ihtiyacına ve özelliğine göre sigorta, şalter, sayaç, bir ve üz fazlı topraklı priz bulunur. Tablolar 63 A ve 100 A’lik olarak yapılırlar.
5- Etanş Döküm Tablolar
Tesisin nem, toz, mekanik darbelere karşı korunması zorunlu olan yerlerde tablolar dökme demir, alüminyumdan birbirine eklenecek tipte contalı kapakları olan etanj kutulardan yapılır. 16 mm² den daha büyük kesitteki bağlantıların kullanılması gerektiğinde dağıtım, ayrı kutular içinde bakır lamalar ile yapılır.
Üzerine monte edilen sigortalara kapak açıldıktan sonra, anahtar ve şalterlere kapak kapalı iken kumanda edilir. Güvenlik hatlarının bağlantısı için topraklama boruları ve nötr hatları için yalıtılmış baralar kullanılır. Akım taşıyan kısımlar galvanizli veya paslanmaz madenden yapılır. Derinlikleri en az 17 cm’dir.