TRİSTÖR TETİKLEME YÖNTEMLERİ

 Ayrı bir DC üretecinden tetikleme akımı sağlama
 Ana besleme kaynağından tetikleme akımı sağlama
 İzolasyon trafosuyla tetikleme
 Optokuplör ile tristörün tetiklenmesi
 Tristörün anot–katot arasına yüksek gerilim uygulamak ile tetikleme
 Yüksek sıcaklık ile tetikleme

Ayrı Bir DC Üretecinden Tetikleme Akımı Sağlama

Tristör sürme devresi

Yukarıdaki devreyi inceleyiniz. Lamba tristörün anotuna bağlıdır. Devrenin şu haliyle lambayı çalıştırıp ışık vermesi mümkün mü? sorusuna cevabınız tabii ki hayır olacaktır. Peki, devam ederek A anahtarı kapatılırsa, lamba çalışır mı? sorusuna da cevabınız hayır olacaktır. Çünkü geyt tetikleme akımı almamıştır. A anahtarının kapalı durumu devam etsin. G anahtarı kapatılıp açılırsa; yani geyt gerilimi bir anlık uygulanırsa, lambanın ışık vermesi gerekir.

Ana Besleme Kaynağından Tetikleme Akımı Sağlama

Ana besleme kaynağından anahtarlanan tristör sürme devresi

Yukarıdaki devreyi inceleyiniz. Bir önceki devreyle karşılaştırma yapınız. Geyt gerilimi ile anot geriliminin aynı kaynaktan sağlandığına dikkat ediniz. Devrenin gerilimi AC veya DC olabilir. G butonunu kapatırsanız, lambanın ışık vermesi kaçınılmaz olacak. Çünkü tristör tetiklenerek katot, anot ve lamba üzerinden yük akımı akıtacaktır. Burada da eğer G anahtarı, kapatılıp açıldığında lamba sürekli ışık vermeye devam ediyorsa, uygulanan gerilim DC gerilimdir, sözü gerçek olur.

Devrede D diyotu, E gerilimi AC gerilimse, bu gerilimin pozitif alternansları diyot tarafından geçirilerek tristörün tetiklenmesini sağlayacaktır. Bilmelisiniz ki tristörler pozitif gerilimle tetiklenir.

İzolasyon Trafosuyla Tetikleme

“İzolasyon ne demektir?” sorusuna öncelikle cevap vermemiz gerekir. İzolasyon, iki devreyi birbirinden ayırmak demektir. Yukarıdaki devreye dikkat ederseniz, tristörle darbe üreteci eleman arasında direkt bağlantı yoktur. Tetikleme akımını manyetik yolla darbe trafosu, tristörün geytine aktarıp sürülmesini sağlar.

Optokuplör ile Tristörün Tetiklenmesi

Kumanda (tetikleme) kısmı                                 Yük kısmı
                  Optokuplörlü tristör sürme devresi

Kumanda devresi ile yük devresi arasında direkt bağlantı yoktur. Anahtarlama bilgisi ışıkla taşınıyor. Çıkıştaki akım değişiklikleri ve olabilecek arızalar kumanda katlarını etkilemez.

Tetikleme işleminde optokuplörün (ışıkla bilgi aktarıcı) kullanımı ise, bir önceki devreyle yukarıdaki devrenin yapısını karşılaştırınız. Bu devrede de izolasyon işlemi yapılmış olduğunu görünüz. G anahtarı kapatıldığında optoküplörü enfraruj diyodu ışık yayar ve hemen karşısındaki fototransistörü sürer. İletime geçen fototransistörü tetikleyerek lambayı çalıştırır.

Tristörün Anot–Katot Arasına Yüksek Gerilim Uygulamak ile Tetikleme

Tristörün geyt ucu boşta iken, anot katot arası gerilimin artırılmasıyla iletim sağlanır. Tavsiye edilen bir uygulama değildir. Çünkü tristörlerin dayanma gerilimlerinden daha yüksek gerilim uygulamak sakıncalı olabilir.

Yüksek Sıcaklık ile Tetikleme
Tristörün sıcaklığı artırılırsa, anot-katot arasının iletkenliği sağlanabilir. Uygulamada tercih edilmez.