Eleman uçlarına çok telli elektrik kabloları bağlanırken saçaklanma olmaması için kablo pabucu ve yüksüğü kullanılır.
Kablo Pabucu Çeşitleri ve Kablo Pabucu Seçimi
Çok telli kabloların cıvata ve somun kullanılarak elektrik cihazlarına bağlanmasını sağlayan kablo ucu elemanına kablo pabucu denir. Kablo pabucu kalıcı bağlantı olması gereken veya direkt bağlantının mümkün olmadığı yerlerde kullanılır. Kablo pabuçları bakırdan yapılmış olup paslanmaması için kalayla kaplanmıştır. Kablo pabucu montajında bağlantı ucu yapılarına, çap ve kesitlerine ve izolasyona göre seçim yapılır. Sağlam bir bağlantı için pabuç bağlantı yerinin ve kullanılan kablonun uygun olması gerekir.
Bağlantı ucu yapısına göre pabuçlar iki çeşittir
• Yuvarlak uçlu pabuç Çatal uçlu pabuç
Yuvarlak uçlu ve çatal uçlu pabuç
- Çap ve kesitine göre pabuçlar iki çeşittir
- • Montaj başının çapına göre pabuçlar
- • Pabuçların bağlanacağı kablonun kesitine göre pabuçlar
- Pabuçlarda izolasyon malzemesi olarak poliamid veya PVC kullanılır.
- İzolasyona göre pabuçlar iki çeşittir
- • İzoleli pabuçlar
- • Izolesiz pabuçlar
Kablo Yüksüğü Çeşitleri ve Kablo Yüksüğü Seçimi
Çok telli kabloların elektrik cihazlarındaki vidalı klemenslere bağlanmasını sağlayan boru şeklindeki kablo ucu elemanına kablo yüksüğü denir. Kablo yüksüğü bakır malzemeden yapılmış olup üzeri kalayla kaplıdır. Kablo yüksüğü seçimi yapılırken kullanılan kablo kesiti dikkate alınır. Kablo kesitiyle kablo yüksüğünün kesiti birbirine uyumlu olmalıdır.
- İzolasyona göre kablo yüksüğü iki çeşittir
- • İzolesiz kablo yüksüğü
- • İzoleli kablo yüksüğü
İzolesiz ve izoleli kablo yüksüğü
- Kablo girişi sayısına göre kablo yüksüğü iki çeşittir
- • Tek girişli kablo yüksüğü
- • Çift girişli kablo yüksüğü
Kablolara Pabuç ve Yüksük Takma
Çok telli NYAF kabloları pano elemanlarına monte ederken kablo uçlarına pabuç veya yüksük takmak bağlantının daha sağlam ve güvenilir olmasını sağlar. Pabuç takma işleminde yankeski, kablo soyma pensesi ve kablo pabucu sıkma pensesi gibi el aletleri kullanılır.
Yan keski, kablo soyma pensesi ve kablo pabucu sıkma pensesi
Kablo pabucu takılırken kablo soyma pensesi veya yan keski ile kablonun PVC yalıtkanı pabuç uzunluğunda soyulur. Ortaya çıkan çok telli iletken pabuç bağlantı kısmına geçirilip kablo pabucu sıkma pensesi veya pense ile sıkılır.
Kablo yüksüğü takılırken kablo soyma pensesi veya yan keski ile kablonun PVC yalıtkanı yüksük uzunluğunda soyulur. Ortaya çıkan çok telli iletken yüksüğün boru şeklindeki iletken kısma geçirilip kablo sıkma pensesi ile sıkıştırılır.
Kablolara Yüksük ve Pabuç Takılırken Dikkat Edilecek Hususlar
- • Kullanılacak kablo kesiti pabuca uygun olmalıdır.
- • Kablo ucundaki yalıtkan soyulurken yüksüğün uzunluğu göz önünde bulundurulmalıdır.
- • Kablo açısız bir şekilde kabloya zarar vermeden açılmalıdır.
- • Kablo uçları dağılmayacak şekilde toplanmalı ve hafifçe bükülmelidir.
- • Pabuç ve yüksük girişinin dışında iletken tel kalmayacak şekilde içine yerleştirilmelidir.
- • Pabuç ve yüksük kablo pabucu sıkma pensesiyle gereken kuvvetle sıkılmalıdır.
- • Takılma işlemi bittikten sonra kablonun ve yüksüğün sağlamlığı hafifçe çekilerek kontrol edilmelir.
Kablolara Şemaya Göre Kablo Numaratörü Takma İşlemi
Panolarda kablo takibi yaparak herhangi bir arızayı bulmak için kablo uçlarına numaratör takılır. Kablo numaratörü bir etikete benzeyip genellikle açık renkte olur ve üzerindeki ifadelerin kolay görünmesi açısından koyu olması istenir. PVC malzemesinden yapılan kablo numaratörü, farklı biçimlerde ve renklerde olabilir.
Pano içi elemanların kabloları monte edilirken bir yandan numaralandırma da yapılır. Çünkü montaj bittikten sonra kabloların kalabalık ve karışık olmasından dolayı numaralandırma yapmak oldukça zordur. Kablolara numaratör takma işlemi şemaya uygun bir şekilde yapılır. Numaralandırma bir kablonun iki ucuna aynı numara veya ifade takılarak yapılır. Böylece kablonun başı ve sonu rahat bir şekilde tespit edilebilir.
Şema veya projelerde sayı, ifade ve renk belirtilmemişse numaratörün üzerinde yazan bu ifadeleri montajı yapan kişi belirler. Numaratör çapları kablo çaplarına uygun seçilmelidir. Aksi takdirde numaratör ya kablo üzerine geçmeyecek ya da kablo üzerinde gevşek bir şekilde hareket edecektir. Bir kablonun başında ve sonunda kullanılan numaratör aynı olmalıdır.
Şemaya göre kablolara numaratör takma